Huwelijk of samenlevingscontract: wat geeft meer zekerheid?

Wat regelt een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract is een notariële overeenkomst tussen twee mensen die samenwonen. Het legt vast hoe jullie de kosten verdelen, wie wat betaalt en wat er met jullie spullen gebeurt als de relatie eindigt. Het is een nuttig document — maar het is fundamenteel beperkt in vergelijking met een huwelijk.

Wat regelt een huwelijk automatisch?

Bij een huwelijk gelden wettelijke rechten en plichten die je niet apart hoeft vast te leggen:

• Erfrecht: een gehuwde partner erft automatisch als er geen testament is. Een samenwonende partner erft niets zonder expliciet testament.
• Partnerpensioen: bij veel pensioenfondsen heb je automatisch recht op partnerpensioen als je gehuwd bent. Bij samenwoners gelden vaak aanvullende eisen (inschrijving, aantoonbare duurzame relatie).
• Alimentatie: na een huwelijk geldt een wettelijke alimentatieplicht. Na samenwonen bestaat dit recht niet automatisch.
• Zorgbeslissingen: een huwelijkspartner heeft automatisch het recht om beslissingen te nemen als de ander wilsonbekwaam is. Samenwoners moeten dit expliciet vastleggen via een volmacht.

Wat regelt een samenlevingscontract juist niét?

Een samenlevingscontract regelt de onderlinge verhouding van jullie samenwoning, maar kan wettelijke rechten niet creëren die de wet voorbehoud aan gehuwden. Erfrecht, partnerpensioen, alimentatie en wettelijk gezag over kinderen vallen buiten het bereik van een samenlevingscontract. Voor deze bescherming is een huwelijk of geregistreerd partnerschap nodig.

Kosten: samenlevingscontract vs. huwelijk

Een samenlevingscontract kost bij de notaris doorgaans €200 tot €500. Een huwelijk heeft ook kosten (trouwceremonie, gemeentekosten), maar de jaarlijkse bescherming die het biedt is aanzienlijk groter. Reken het maar uit: als je twintig jaar samen bent en dan overlijdt, erft je partner zonder huwelijk niets van wat wettelijk 'van jullie samen' voelt.

Wanneer is een samenlevingscontract toch zinvol?

Een samenlevingscontract is zinvol als aanvulling — ook als je getrouwd bent. En voor koppels die nog niet trouwen, geeft het tenminste duidelijkheid over de dagelijkse financiën en bezittingen. Maar als echte juridische bescherming het doel is, is een huwelijk het enige dat dat volledig biedt. Lees ook ons artikel over de fiscale voordelen van trouwen. Meer over de juridische kant van trouwen vind je op BeterTrouwen.nl.